Жылыжайларға арналған биоагенттерді
Жабық топыраққа арналған пайдалы энтомофагтар
Пайдалы энтомофагтар – бұл арнайы өсірілген паразиттер немесе жыртқыштар, олар зиянды түрлердің табиғи жаулары болып табылады. Биоагенттерді дұрыс қолдану арқылы басқарылатын ортада – жылыжайларда, гидропондық фермаларда – химиялық заттарды қолданбай-ақ мәдени өсімдіктердің зиянкестерінің санын толық бақылауға болады.
Биоагенттерді қолдану – жәндік зиянкестермен күресудің ең экологиялық тәсілі. Биоагенттер өз жемтігін өздері табады, олармен қоректенеді немесе олардың ішіне өз ұрпағының дернәсілдерін салады. Осылайша табиғи цикл зиянкес популяциясы толық жойылғанға дейін бірнеше рет қайталанады.
Биоагенттердің химиялық қорғаумен салыстырғандағы артықшылықтары:
- үлкен энергия шығындарын талап етпейді;
- қоршаған ортаға химиялық әсерді азайтуға ықпал етеді;
- ауыл шаруашылығы өнімдерін және қоршаған ортаны ластамайды;
- экологиялық тепе-теңдікті бұзбайды;
- ұзақ мерзімді әсерге ие;
- адам үшін зиянсыз, жылыжайдағы еңбек жағдайын жақсартады;
- энтомофагтар мен энтомопатогендер жоғары саны кезінде зиянкестер санын өздігінен өсімдіктерге елеулі зиян келтірмейтін деңгейге дейін төмендете алады.
Пайдалы жәндіктер (энтомофагтар)
Пайдалы жәндіктер (энтомофагтар)
– Бұл басқа жәндіктер мен кенелерді қорек ретінде немесе өз ұрпағының дамуы үшін иесі ретінде пайдаланатын организмдер. Олар агроценоздардағы табиғи тепе-теңдікті қалыптастырып, өсімдіктерді биологиялық қорғауда маңызды рөл атқарады. Биоагенттерді дұрыс қолдану арқылы басқарылатын ортада – жылыжайларда, гидропондық фермаларда – химиялық заттарды қолданбай-ақ мәдени өсімдіктердің зиянкестерінің санын толық бақылауға болады. Жабық топырақ жағдайында (жылыжайлар, парниктер) олар әсіресе маңызды, өйткені химиялық заттарды қолданбай-ақ өсімдіктерді қорғаудың тұрақты әрі экологиялық жүйесін қалыптастырады.
Жабық топырақта қолданылатын ең тиімді энтомофагтар:
- Трихограмма (Trichogramma pintoi);
- Бракон (Bracon hebetor);
- Афидиус (Aphidius colemani);
- Энкарзия (Encarsia formosa);
- Маструс (Mastrus ridens);
- Кәдімгі алтынкөз (Chrysoperla carnea);
- Макролофус (Macrolophus nubilis);
- Подизус (Podisus maculiventris);
- Азиялық қанқыз (Harmonia axyridis);
- Жеті нүктелі қанқыз (Coccinella septempunctata);
- Амблисейус свирский (Amblyseius swirskii);
- Фитосейулюс (Phytoseiulus persimilis).
Негізгі биоагент түрлері
Trichogramma pintoi
Bracon hebetor Say.
Aphidius colemani V.
Encarsia formosa Gah.
Mastrus ridens Horst.
Chrysoperla carnea Steph.
Macrolophus nubilus H.S.
Podisus maculiventris Say.
Harmonia axyridis Pall.
Coccinella septempunctata L.
Amblyseius swirskii A.-H.
